Even pinnen op het terras, boodschappen bestellen, inloggen op DigiD of een noodnummer bellen. Het kan overal en altijd. Onze netwerken behoren tot de beste van de wereld. Maar, door toenemende geopolitieke spanningen en cyberaanvallen verandert de situatie. De vraag is nu niet óf ze werken, maar of ze blijven werken als de stroomvoorziening doelbewust wordt uitgeschakeld of een belangrijk knooppunt wordt aangevallen. Hoe weerbaar zijn onze netwerken dan? En hoe houden we Nederland verbonden met wat écht belangrijk is? Deze vragen staan centraal in het advies 'Verbinding onder druk' van de Cyber Security Raad (CSR).

Verbinding onder druk
Vandaag, donderdag 9 juli, overhandigen de Cyber Security Raad en TNO het advies 'Verbinding onder druk' aan Willemijn Aerdts, staatssecretaris Digitale Economie en Soevereiniteit. Dit advies laat zien hoe een veranderend dreigingsbeeld de weerbaarheid van de Nederlandse digitale communicatie-infrastructuur raakt.

VodafoneZiggo werkte, samen met KPN en Odido, mee aan het onderliggende onderzoek van TNO. De betrokken partijen zijn vandaag in Den Haag aanwezig om de uitkomsten te delen en het belang van gezamenlijke actie te benadrukken.

De onmisbare basis van onze samenleving
De CSR is duidelijk: Nederland beschikt over een sterke en goed ontwikkelde telecom- en internetinfrastructuur. De sector heeft de afgelopen jaren bovendien fors geïnvesteerd in het vergroten van de digitale weerbaarheid, en ook dat erkent de raad. Tegelijkertijd vragen de toenemende geopolitieke spanningen en aanhoudende cyberdreigingen om een intensieve samenwerking tussen overheid, telecom, energie, datacenters en leveranciers. Samen moeten we ons inzetten voor de onmisbare basis van onze samenleving. Want valt een netwerk langdurig uit, dan stokt niet alleen het betalingsverkeer maar ook de zorg, hulpdiensten en het bedrijfsleven lopen vast. Daarom is dit niet alleen een technische kwestie, maar vooral ook een maatschappelijke.

Vijf systeemrisico's
In het advies benoemt het CSR vijf systeemrisico's die geen enkele partij alleen kan oplossen. Ten eerste is een groot deel van onze datacenters en internetknooppunten, waaronder AMS-IX, geconcentreerd rond Amsterdam. Historisch goed verklaarbaar, maar het maakt één regio in feite tot een flessenhals voor het hele land: een verstoring op één plek kan zich razendsnel landelijk laten voelen. Ook zijn telecom en energie steeds sterker met elkaar verweven. Communicatienetwerken hebben stroom nodig om te functioneren, terwijl de energiesector zelf ook afhankelijk is van digitale verbindingen. Als daar iets misgaat, kan het effect dus doorwerken van de ene sector naar de andere.

Daarnaast wijst de raad op het belang van goede terugvalopties. Nu kan dataverkeer bij een storing niet altijd automatisch worden omgeleid. De CSR adviseert daarom extra netwerkroutes aan te leggen, zodat verkeer bij een verstoring vanzelf een andere weg vindt. Ook moet kritieke communicatie bij langdurige uitval kunnen blijven doorgaan, bijvoorbeeld via roaming of satellietcommunicatie als back-up. Tot slot vraagt de CSR aandacht voor afhankelijkheid van een beperkt aantal leveranciers en kritieke partijen. Juist bij vitale processen is het belangrijk om te voorkomen dat Nederland te afhankelijk wordt van één schakel, leverancier of regio.

De raad roept het kabinet nadrukkelijk op deze risico's voortvarend aan te pakken.

Herkenbare thema's
Voor VodafoneZiggo zijn dit herkenbare thema’s. Anne Hustinx, Executive Director Corporate Affairs bij VodafoneZiggo en vandaag aanwezig in Den Haag, zegt: “We staan er goed voor, Nederland heeft de beste connectiviteit ter wereld. Nederland verbonden houden in tijden van crises vraagt echter wel om meer gezamenlijke en eensgezinde actie tussen overheid, telecomsector, energiesector en datacenters. Door infrastructuur elementen beter te spreiden, samenwerking tussen vitale sectoren te versterken en duidelijke afspraken over herstel, crisisstructuren, gezamenlijke oefeningen en terugvalscenario’s bouwen we verder aan een digitaal Nederland dat ook onder druk blijft functioneren. In een crisis telt niet welk netwerk of datacenter van wie is, maar hoe wij er samen voor zorgen dat Nederland verbonden blijft.”

Blijven investeren
De toenemende dreigingen laten zien dat we niet achterover kunnen leunen. VodafoneZiggo neemt daarin zijn verantwoordelijkheid. Hustinx: “De volgende fase van digitale infrastructuur gaat niet alleen over meer snelheid of capaciteit, maar ook over weerbaarheid. VodafoneZiggo investeert daarom in vaste en mobiele netwerken die Nederland vooruithelpen én verbonden houden wanneer het erop aankomt. Dat vraagt om voortdurende aandacht voor veiligheid, redundantie, monitoring, herstelvermogen en crisisvoorbereiding. De aanbevelingen van de Cyber Security Raad bevestigen dat digitale weerbaarheid een gezamenlijke nationale opgave is. VodafoneZiggo staat klaar om daar samen met overheid, sectorpartners en andere vitale sectoren verder invulling aan te geven.”

Lees hier het volledige CSR advies 'Verbinding onder druk'